KHI VOI TỎ TNH

 

 

 

 

 

 

Lắm lc rảnh rang suy r ngọn nguồn, ti nhận ra một điều thật chua cht, ấy l đấng tạo ha trớ tru hnh như cố chơi xỏ ti, cứ xui khiến ti chứng kiến nhiều điều m kh nhiều người chưa c dịp chứng kiến, đẩy họ vo ci thế khng thể khng ganh tị: "Lm sao hắn ta lại chứng kiến chuyện ấy cn mnh th lại khng"? Hoặc: "Hắn ta bất qu cũng chỉ "chn thng mười ngy" như mnh, ai cho php hắn nổi trội hơn mnh được nhỉ?"

 

Thế l bao nhiu cng phu hồi tưởng, phục chế ny nọ của ti bị đnh đổi bằng hai tiếng c độ nhấn đng hong, thoạt nghe đ thấy muốn... ngả bệnh di ngy: bốc pht! C khi lại thay bằng mấy tiếng: ni xạo! hoặc: dc tổ!

 

Chuyện voi tỏ tnh m ti sắp kể khng chừng lại cũng gy dị ứng kiểu ấy nhưng ti vẫn phải kể cho tm hồn mnh bớt anh ch như chiếc dạ dy qu tải những mn bo bi, khng chịu tiu ha ngay cho.

 

Vo khoảng đầu năm 1952, mấy thng trước khi về qu hương dưỡng bệnh sốt rt, rồi dạy học, rồi "nhập tịch" Nh lao Con G, ti hy cn nấn n một thời gian ở vng Ha Khương cng với ba người bạn đồng lứa, c chung mối sợ bị li cổ đi cầm sng đnh thu cho ng ờGn.

 

Chng ti đẵn tre rừng về dựng một căn ln, trang tr nội thất chỉ vỏn vẹn một sạp tre đủ chỗ cho mươi người cả chủ lẫn khch, căng một sợi dy rừng để treo o quần, gc nh l nơi để nng cụ, một t vật dụng linh tinh. Căn ln ấy, ngay từ đầu chng ti đều nhất tr gọi l nh, khng cần phải thng qua biểu quyết để chọn đa số. Mi đến gần đy ti mới thấy cch gọi ấy thật đng để ngượng qu thể.

 

Vng ny từng đ bị "khủng bố trắng" một thời gian di. Lnh l dương ở đồn Ninh An cứ thấy c g động đậy l "tỉa" ngay, thnh thử khi chng ti chọn để ở th vườn hoang, ruộng hoang, rừng hoang khắp cả. C lc chng ti cn bắt gặp cả đầu lu trắng hếu hoặc xương ống chn tay lẫn khuất đ đy trong đm cỏ hoang nữa. Bốn đứa chng ti c lẽ chiếm gần 20% hộ dn cư ở đấy. Tuy nhin, hộ nh nước th c lẽ hơi nhiều v c đến hai x vng địch, lưu vong cc cơ quan v cc đơn vị dn qun thot ly về đấy nữa.

 

ể sản xuất lương thực, chng ti phải quay về thời kỳ hi lượm một cch v vọng cng tiến hnh canh tc kh viển vng v chẳng hề c sức ko phụ lực (chỉ cần giặc Php nống ra xấp x mươi cy số để đốt ph một chầu l mọi sự trở về điểm xuất pht!)

 

Giữa ma mt, thế m hng chục cy trong cc vườn hoang quanh đấy chẳng hề c lấy một quả no... cho phải php. Theo nhịp độ cho quả của loi cy ấy, lẽ ra chng ti phải kiếm được vi trăm quả để no đủ quanh năm, thế m chng khng lộ vẻ g tỏ ra muốn ra quả cả. Bốn đứa chng ti lần lượt lnh đủ mọi thứ nọc độc của cn trng: ong b vẽ, ong ngựa, ong thổ thần, kiến nht, bọ cạp, rết. v.v.. m chả hề gỡ gạc được mn g để an ủi cht nhiệt tnh bn mt ci ăn.

 

Chng ti bắt chước cc cn bộ thot ly, tm vo vng ồng Nghệ để lm la nước. Vng ấy c đn voi rừng quần tụ chỗ Snh R, nơi bạt ngn lau lch. Chng ti chưa hề chạm mặt "ngi" no nhưng căn cứ vo cc chất thải rải rc đ đy, c lẽ tập thể nặng nề ấy c khng dưới mươi con.

 

Tuy sinh sống ở Snh R nhưng chuyện sinh sản của con nh voi th nơi ấy lại chả được việc g. ể vng theo sự thi thc của bản năng truyền giống, voi ci phải tm nơi thch hợp, nếu khng tm được nơi no, chng "trả th" thật tn bạo vo cy cối trong rừng bằng sự căm phẫn chứa đầy th tnh, cy cối bị xo đến xơ xc te nhựa đen s, lều ln bị quật tơi tả, khổ chủ d c... can đảm quay về cũng khng cn mt lại được g. Chng tn ph khi chưa tm địa điểm nghe ro ro, răng rắc khủng khiếp một phần th khi chng động tnh, cao tiếng go rống nghe khủng khiếp cả mười phần.

 

Vo đầu năm 1952 ấy, chng ti được chứng kiến đầy đủ một cuộc tỏ tnh... kh si nổi, kh kinh khủng của ba ch voi.

 

Một buổi sng, chng ti mải miết dọn ruộng ng thủy ở chn ni, nước ngập ngang bụng, ton thn chịu sức p của thứ nước lưu cửu đến su thế hệ l mục, tnh từ cuộc tiu thổ khng chiến bắt đầu cuối năm 1946. Chng ti phải lội rất vất vả, lại thm số tạp chất ha tan trong nước cản trở sự tản nhiệt nn nước nng ln rất nhanh. Sau chn giờ l chng ti bắt đầu lội trong thứ cho long nng hổi của tự nhin ấy. Cứ lội vo bờ xong lại lội ngay ra ruộng lm tiếp, chng ti dng liềm xẻo từng mảng cỏ lớn hơn một mt vung, mc mũi liềm vo đấy dắt đi theo bước chn ph phọp, đắp mảng cỏ nọ ln bờ. C lần khng r kẻ no trong bọn đ cắt lun một ch đẻn, mi khi nắng ln cao, mớ khoang đen khoang trắng nọ trương ln bốc mi, chng ti mới pht hiện, sợ đến mất mu. Về sau mới được một ti liệu nghin cứu cho biết l nọc độc của loại ấy mạnh bằng 125% loại trn bộ, cn hồi bấy giờ chng ti chỉ mới nghe đồn miệng l ai bị loi ấy cắn th cứ lịm mi cho đến lc chết. V vậy chng ti mới biết sợ nhưng khng r nửa kia của ch đẻn nọ đang "ở lại" đm cỏ no. nh phải bỏ buổi lm v cn chờ thm một ngy nữa... cho hắn chết đi mới dm tiếp tục kế hoạch. C lẽ ti sợ "đậm" hơn ba đứa kia v đm ấy ti cn chim bao thấy vợ rắn trả th chồng, rượt ti khắp cnh đồng hoang nọ, một mnh mụ rắn rượt một mnh ti, chn ti th mỏi nhừ cn mụ th chẳng c... cht chn no để mỏi! (Sau ny ti mới nghiệm ra rằng ti sợ đậm đến thế chẳng qua l do từ hồi ở Tiểu Học ti bị m ảnh bởi cu chuyện huyền hoặc rằng Thị Lộ vốn l một rắn tinh hiện hnh ln để bo th Nguyễn Tri).

 

Vừa lm vừa sợ, mắt la my lt nn năng suất rất tệ, v vậy chng ti phải lm gắng để b lại, mi đến 14 giờ chng ti mới thất thểu về đến nh, ci đi hợp sức với ci mệt đ vắt kiệt sức khỏe chng ti. Lăng xăng, lục đục lo xong bữa cơm l chng ti vất mnh ln sạp nứa, ngủ say như chết. Cả mụ đẻn c chồng bị chng ti "chm ngang lưng" nọ cũng bỏ đi đu mất, khng kho đ ti gi rồi chưa biết chừng. Do đ ti chẳng mất cng chim bao chim biếc g sất!

 

ang ngủ ngon lnh, ti bị nắm chn lay dữ dội. Ba thằng lay một, đu phải chuyện vừa? Ti lồm cồm b dậy, nhn theo hướng mấy ngn trỏ cc thnh vin cn lại của tổ sản xuất, nhận ra tiếng cy đổ răng rắc, tiếng cnh l quệt nhau ro ro rồi ba khối đen s l l di chuyển theo tốc độ cao thoắt ẩn thoắt hiện, cch chng ti ngt bốn khu vườn hoang.

 

Trước đy, khi chọn nơi cất "nh", chng ti c tm những vng nhiều cy dại tầm su bảy mt để ngụy trang vĩnh viễn che mắt mấy "b đầm gi", tức loại phi cơ quan st bay chậm r r của giặc Php. Giờ đy ci "bất cập" của cch chọn ấy mới lộ ra: cy dại che khuất tầm mắt khiến chng ti v phương theo di hnh tung của mấy ch voi sng sục xun tnh ấy, phần "thoắt ẩn" diễn ra hơi lu lm chng ti hơi chợn nhất l khi chng chạy qua cc vạt cy nhỏ, khng gy ra tiếng răng rắc, ro ro, dễ nhận biết tnh hnh.

 

Thnh lnh, cả bốn đứa chng ti đồng "ối!" ln một tiếng hốt hoảng. Từ bi d quỳ ở cuối vườn vươn ln cao một chiếc vi huơ huơ trn khng như muốn vt thật nhiều khng kh. Rồi hai chiếc vi khc cũng vươn ln theo, khua khong loạn xạ. Mấy ci vi giương thẳng ln khng trung sao m to đến pht khiếp!

Ba vị khch khng mời ấy thnh thịch phăm phăm lao đến địa chỉ của bốn đứa chng ti. Bảo sợ hi l "hồn va ln my" th lc nầy hồn va ti c lẽ đ ln tới chữ "m" rồi. (Nếu khoa học chế được một nấc thứ 10!) Chng xồng xộc thm chục bước nữa l nh chng ti bẹp rm kể chắc! Cả bốn đứa chng ti chẳng một ai tnh đến chuyện... bỏ nh chạy lấy người, hnh như trong một lc l tr bất lực, chng ti chợt c thứ bản năng của loi ra, coi mi nh như ci mai, tự cho rằng n che chở mnh tốt hơn chuyện "phơi mạng ci" ra chỗ trống trải.

Chỉ cần một tiếng "rooo" nữa l chẳng nh chẳng nhiếc g hết, ai ngờ ch voi chạy đầu thoắt lạng đi mấy độ rồi ngoặt hẳn về pha dốc Ồ ồ. Tiếng lo xo, răng rắc nghe nhỏ dần đi rồi bặt hẳn. Quả thật l tiền hung hậu kiết!

Chng ti h hửng sung, bởi lẽ trong nh chả c thứ g để ăn mừng hay uống mừng cho việc thot nạn được cả, đnh xoay ra tr chuyện về voi. T ra một nửa chng ti chỉ mới thấy... phn voi ở Snh R v voi vẽ trn giấy chứ chưa hề thấy voi thật. Ti bn dốc vốn liếng ra kể ba chuyện voi, thay cho mn... ăn mừng vậy.

Chuyện thứ nhất l Voi xiếc của đon Tạ Duy Hiền c lắm tr ngộ nghĩnh: no ko cả đon diễn hnh, vi con đi sau cuốn chặt cht đui con đi trước, đu đưa như vng, no ngồi phệt trn ghế trn giơ vi ln cao, no đ banh với ch hề xiếc. Cả ba đứa kia đều chưa coi xiếc lần no nn trố cả mắt ra nghe nửa tin nửa ngờ.

Chuyện thứ hai l ch voi ci biết ghen của vin Khm sứ Huế năm 1938. Con voi ny ti chưa hề thấy nhưng vin quản tượng th gh nh ti chơi rất thường xuyn v anh ta chả c việc g để lm ngoi chuyện mỗi sng mỗi chiều nhận rơm v chuối cy, ma đổ vo mng v bơm nước đầy bể cho voi uống. Cng việc nhn nh ấy chỉ mất một vi giờ, cn th anh đi chơi suốt v vin Khm sứ cả năm mới đi kinh l miền ni một vi lần để lm hn hạnh cho đm l dịch chỉ diện ton khố thổ cẩm. Vin thư k l người b con bn vợ của anh quản tượng, lại l đồng hương nn rất dễ di trong việc quản l anh ta. Ở Quảng Nam, lng anh với lng ti cch nhau chưa tới một giờ đi bộ. Bố ti quen biết anh từ trước nn với tuổi ln năm ti l thứ bp - b - khng - trọ - trẹ cho cả hai người.

Anh vừa mới về qu cưới vợ xong, mang vợ ra Huế hưởng tuần trăng mật. Ngay ngy đầu, anh đ b trễ việc chăm sc ăn uống cho voi, lại khng duy tr thi quen ngồi cạnh chuồng n cần độc thoại, hoặc nn lại hng giờ vỗ về n như trước.

Ngy hm sau, đ tới giờ voi ăn m anh ta vẫn cn ngủ. Voi ph chuồng th vi vo nh anh cuốn người vợ ra quật chết tươi, rồi lấy chn giy ln bầy b, cất tiếng rống man rợ. Anh quản tượng chạy thot được ra ngoi ku cứu thất thanh. Nghe tiếng voi rống, vin Khm sứ rảo bước rời văn phng ra trước thềm qut ln một tiếng lớn. Voi liền quỳ hai chn trước, giơ vi ln cao như nhận lỗi.

Ngay sau đ, một ton lnh được lệnh g phng la ầm ĩ, đốt đuốc rực sng cả vng trời, xua voi lững thững về tận rừng su, miệt Alưới, Nam đng g đ.

Chuyện thứ ba xảy ra sau đ chn năm tại lng Bnh Yn, huyện Quế Sơn, Quảng Nam. Hai ch voi lm nhiệm vụ tải lương thực cho qun đội. Chng chỉ lm việc về đm để đỡ bị my bay địch pht hiện, cn ban ngy chng được giấu ở hai hng tre rặm đầu lng v cuối lng. m trẻ con hễ bi học l chỉ biết c voi, c đứa phải gọi về ăn trưa bằng roi mới chịu php. Ngay cả người lớn đi ngang đấy cũng dừng lại chuyện tr chốc lt với anh quản tượng khng khc g chỗ thn quen.

Một hm c đm thn nữ kĩu kịt gnh khoai sắn vừa thu hoạch trn rẫy về. Họ dừng lại nghỉ chn lẫn nghỉ vai, ngắm voi lẫn ngắm anh lnh chăn voi. Hm ấy ti cũng theo chn mấy đứa bạn đến đấy xem voi. Thấy lũ trẻ đem mời voi xơi bẹ chuối, cnh l tre, cc c cũng bắt chước đem chạc khoai, ngọn sắn ra mời. Voi khng từ khước mn no. Một c trong bọn tinh nghịch, cứ mỗi lc voi đưa vi ra sắp cuốn được ngọn l sắn l c ta giật lại thật nhanh, chiếc xch sắt giữ chn lm voi lần no cũng thất bại v đm trẻ reo h thch th. Nhn đi mắt hiểm c của voi, ti linh cảm c chuyện chẳng lnh, toan cất tiếng la ln th chnh c nọ đ tht thất thanh trước cả định của ti. Voi đ cuốn c giơ thẳng ln trời rồi quật mạnh xuống. Lũ trẻ r ln tản sạch. Anh bộ đội chăn voi lng ngng, c lẽ mới vo nghề. Khi voi giy xc c thn nữ nghịch ngợm kia xong, anh mới tỉnh hồn. Lc ny ti định la ln khi thấy voi tỏ vẻ uể oải, vươn vi chậm chạp một cch khng bnh thường, nhưng khi c gi nọ sn lại gần thm mi, tr ti mới nhớ lại chuyện tn bạo của con voi vin Khm sứ Huế ngy trước, nhưng tất cả đ qu trễ.

Ti đ kể được ba chuyện voi. Cn ba ch voi "khủng bố tinh thần" chng ti lc ấy c lẽ cũng đ vượt dốc Ồ ồ, trực chỉ sang vng ni non huyện ại Lộc từ lu, chẳng r chng đ giở những tr g ở đấy. Ngờ đu từ pha ấy văng vẳng lại tiếng "tt" x tai rất đặc trưng của loi voi, cứ mỗi lc một gần, rồi cả ba khối thịt đồ sộ di động nọ l l, xồng xộc xuất hiện, lại cũng nhắm thẳng vo trại chng ti như trước chứ chẳng thm chọn lối no khc, nhưng lần ny chng khng quay ngoắt đổi hướng vo giờ cht m cứ thẳng lối xng ln đạp bẹp rm căn bếp tội nghiệp của chng ti. Tiếng rống của chng khng the th theo kiểu "tt" m pha lẫn giọng khn khn như tiếng ụa mửa được tăng m cả triệu lần. Bốn đứa chng ti chụm đầu st nhau trn sạp, he h mắt nhn ra chỉ thấy được pha thn dưới c mớ chn mu đen mốc nện thnh thịch, bất gic chẳng ai rủ ai chng ti bỗng dưng cng rống ln một tiếng rất bản năng, nghe thật chi cht, chẳng biết c lm cho chng sợ hay khng, nhưng ring chng ti th thực sự kinh hi cho kiểu r mới mẻ ấy của mnh. Xa xa vẳng lại tiếng nước sng Diệu Tr b bm ầm o, ti biết mnh đ thot nạn v hiểu ra mục đch của đn voi: chng chạy đng lối về... bi hạnh phc của chng bn bờ sng Hội vực. Ti đ c lần quan st ci nơi kỳ lạ ấy. Phải thừa nhận rằng tạo ha đ "thiết kế" ci bi lạ lng nọ thật rất ư hon hảo, thật vừa lng cho loi voi khi chng đưa nhau vo ma tnh i.

Với loi voi, chuyện yu đương quả l khng đơn giản. Cảnh m ti chứng kiến thật ra chỉ mới l cng đoạn dạo đầu, nhưng no phải l thứ chuyện c thể tm thấy ở mọi nơi, mọi lc?

Sau đ mấy hm, ti mới nhận thm một thng tin đng gi:

Ấy l "tỏ tnh" th chuyện của voi nhưng "thỏa tnh" th lại l chuyện của người.

Cuộc tỏ tnh ấy nghe ni l đ tạo điều kiện cho Ban quản l kho thc Nui qun của Huyện trnh bo ln trn rằng c đến 12 con voi ph kho thc xơi một mạch hết 12 tấn thc!

Mọi việc trt lọt v đa số cc vị lnh đạo bấy giờ l những người chưa hề thấy voi ăn thc v rất tin vo sự trung thực m họ cho rằng đ lm cấp dưới th bao giờ người ra cũng thừa thi thứ đức tnh ấy.

 

 

Gio Sư Ng Văn Lại 吳文赖老师 <photo>

Trung tuần thng 5, 2007.

 

 

 

 

 

 

请阅读吳文赖老师佳作 * Xin mời đọc một số tc phẩm cuả Gio Sư Ng Văn Lại.

 

 

 

 

 

 

 

 

*** 投稿電子郵件請寄 ***

Bi vở & hnh ảnh xin gởi về Ban Phụ Trch KHAIMINH.ORG

 

VanNgheGiaiTri@KhaiMinh.org

 

 

 

http://KhaiMinh.org

 

 

 

 

Copyright 2005 - 2007 KHAIMINH.ORG | Website Disclaimer